شاتون کامیونت ایسوزو 6 تن خرگوشی NPR-75K

شاتون کامیونت ایسوزو 6 تن خرگوشی NPR-75K
CONNECTING ROD

شاتون کامیونت ایسوزو 6 تن خرگوشی NPR-75K:

شاتون (Connecting Rod) در موتورهای درون سوز(احتراق داخلی) قطعه‌ای میله‌ ای و مستحکم است که حرکت خطی (رفت ‌و برگشتی) پیستون را به حرکت دورانی میل ‌لنگ تبدیل می ‌کند و نیروی حاصل از احتراق را از حرکت عمودی(بالا-پایین) به حرکت چرخشی تبدیل می‌نماید.
این قطعه از یک طرف به پیستون و از طرف دیگر به لنگ متحرک میل لنگ متصل است،به تعداد سیلندرهای موتور شاتون مورد نیاز است.یعنی موتور چهارسیلندر به چهار عدد شاتون نیاز دارد.

آلیاژ و جنس شاتون کامیونت ایسوزو 6 تن خرگوشی NPR-75K:

شاتون موتورهای دیزل معمولاً از فولاد کربن متوسط یا فولاد آلیاژی ساخته می‌شوند تا مقاومت لازم در برابر فشارهای بالا و ضربه‌های مکرر را داشته باشند،از آنجایی که عمل احتراق در داخل محفظه موتور باعث ایجاد بارهای دینامیکی پیچیده و متغیر، شامل نیروهای فشاری و کششی شدید ناشی از احتراق و نیروهای اینرسی ناشی از جرم پیستون و شاتون قرار دارد، باید بسیار مستحکم باشد. به همین دلیل شاتون را از آلیاژهای مانند: چدن و فولاد می‌سازند، از طرفی باید وزن این قطعه زیاد نباشد تا نیروی زیادی برای حرکت نخواهد.در موتورهای ایسوزو جنس شاتون ترکیبی از آلیاژهای فولاد،چدن و آلمینیوم با تکنولوژی ساخت مهندسی شده با کوره های حرارت القائی می باشد.کیفیت ساخت و آلیاژ به کار رفته در تولید شاتون از مهمترین عوامل افزایش طول عمر مفید این قطعه و در نهایت افزایش کارآیی و عملکرد موتور می باشد.
⦁ فولاد: این ماده به دلیل استحکام بالا و مقاومت در برابر تنش‌های کششی و خمشی که در حین کار موتور ایجاد می‌شود،برای ساخت شاتون موتورهای دیزل ترجیح داده می‌شود.
⦁ چدن: به دلیل مقاومت در برابر حرارت بالا مورد استفاده قرار می گیرد،اما در مقایسه با فولاد استحکام کمتری دارد.ترکیب و مقدار آلیاژ فولاد و چدن مهمترین عامل کیفیت ساخت شاتون است.
⦁ آلمینیوم: به دلیل سبکی وزن و انتقال حرارت بهتر استفاده می‌شود،با پیشرفت تکنولوژی ساخت در موتورهای ایسوزو نیز کاربرد یافته است.
در موتورهای محصولات تجاری شرکت ایسوزو که در صنعت حمل و نقل و جاده های ایران فعال است از شاتون های دو تکه (Split Cap Connecting Rod) استفاده شده است.این نوع شاتون دارای یک درپوش متحرک در قسمت سر بزرگ است که با پیچ و مهره بسته می‌شود.

از امتیازات این نوع شاتون:

⦁ تعویض و تعمیر آن آسان‌ تر
⦁ دارای یاتاقان‌ های متحرک جداشدنی است که به کاهش اصطکاک و افزایش عمر مفید موتور کمک می کند
⦁ مقاومت بالا در برابر تنش‌ های حرارتی و استحکام زیاد در برابر ضربه های محفظه احتراق
اجزاء شاتون کامیونت ایسوزو 6 تن خرگوشی NPR-75K:

شاتون از چند بخش مهم تشکیل شده است:

⦁ سر کوچک (SMALL END ROD):
محل اتصال شاتون به پیستون از طریق گژن‌ پین می باشد.این قسمت محل قرارگیری بوش شاتون می باشد.
⦁ بوش شاتون (ROD BUSH BEARING):
قطعه ای که میان گژن پین و سر کوچک شاتون قرار می گیرد و برای کاهش سایش و اصطکاک بین پیستون و شاتون می باشد.
⦁ بدنه (ROD SHAFT):
بخش میانی (بدنه) شاتون می باشد،این قست نیروی پیستون را از طریق سر بزرگ به میل لنگ انتقال می دهد.
⦁ سر بزرگ (BIG END):
محل اتصال شاتون به میل لنگ از طریق یاتاقان های متحرک می باشد.
⦁ یاتاقان متحرک (CONN ROD BEARING):
قطعه ای که درون سر بزرگ شاتون قرار گرفته و نقطعه اتصال لنگ متحرک میل لنگ و شاتون می باشد و برای کاهش سایش و اصطکاک است
⦁ پیچ و مهره های شاتون (ROD BOLTS-ROD NUTS):
قطعه ای است که برای بستن سر بزرگ شاتون هنگام نصب یاتاقان های متحرک به کار می روند.معمولا برای هر شاتون دو عدد پیچ و دو عدد مهره که دارای شکل خاص و منحصر به طراحی نوع شاتون می باشد استفاده می شود.

عوامل خرابی شاتون کامیونت ایسوزو 6 تن خرگوشی NPR-75K:

⦁ مشکل سیستم روغن کاری:
استفاده از روغن موتور نا مرغوب یا کمبود و نقص در سیستم روغن کاری می‌تواند باعث ساییدگی و خرابی شاتون شود.
⦁ افزایش بیش از حد دور موتور(OVER REVVING):
افزایش دور موتور بیش از حد مجاز و توان موتور، فشار زیادی به شاتون وارد کرده و ممکن است باعث شکستگی آن شود.
⦁ ضربات و شوک های حرکتی-حرارتی شاتون:
تصادف یا ورود بیش از حد سوخت یا احتراق ناقص می‌تواند به شاتون آسیب بزند.
⦁ استفاده از شاتون بی کیفیت:
استفاده از شاتون‌های ارزان و بی‌کیفیت با متریال نامناسب می‌تواند عمر مفید موتور را کاهش دهد.
مونتاژ و نصب نادرست شاتون:
مونتاژ غیرصحیح و عدم تنظیم دقیق گشتاور پیچ‌های شاتون،هنگام تعویض و تعمیرموتور می‌تواند منجر به خرابی زودهنگام شاتون شود.
فرسوده شدن یاتاقان های متحرک:
به مرور زمان یاتاقان های متحرک دچار فرسایش و فرسودگی می شوند،اصطکاک میان شاتون و میل لنگ از اثرات این مورد می باشد،در نتیجه به شاتون خودرو آسیب جدی وارد خواهد شد.

علائم خرابی شاتون کامیونت ایسوزو 6 تن خرگوشی NPR-75K:

⦁ افزایش مصرف روغن موتور: بر اثر فرسودگی یاتاقان‌ های متحرک و بوش شاتون فرسوده شده و روغن بیشتری برای روانکاری مورد نیاز است
⦁ لرزش شدید موتور: به‌ ویژه در دورهای بالاتر، خرابی شاتون باعث عدم تعادل و لرزش شدید در موتور می‌شود
⦁ روغن سوزی و دود آبی اگزوز: خرابی شاتون میتواند باعث نشت روغن و احتراق ناقص در محفظه احتراق شود
⦁ افت توان و قدرت موتور: شاتون معیوب نمیتواند نیروی پیستون را به درستی به میل‌ لنگ منتقل کند،در نتیجه باعث کاهش قدرت موتور می شود
⦁ صدای کوبش و ضربه از داخل موتور: این صدا به دلیل لقی بیش از حد یاتاقان‌ های متحرک و بوش شاتون ایجاد میشود

شاتون زدن ایسوزو یعنی چه؟

این اصطلاح در زمانی به کار می رود که بر اثر ایجاد یک سلسله از علائم و عواملی که باعث آسیب به شاتون می شود،حرارت موتور افزایش می یابد و روانکاری و روغن کاری موتور به درستی انجام نمی شود.به طور مثال: پیستون و متعلقات متصل به آن حرارت دیده و کاملا خشک می شود،در نتیجه این حرارت قطعات متحرک سیلندر به شدت منبسط شده و حجم آنها را چند برابر می کند.یکی از این اجزاء متحرک گژن پین می باشد که نقطه وصل شاتون و پیستون می باشد،در این زمان شاتون در بلوک سیلندر کاملا قفل شده و فشار وارد بر آن باعث شکسته شدن یا کج شدن شاتون و در نتیجه آسیب به دیواره بلوک سیلندر و ترک خوردن آن و در اکثر مواقع باعث پاره شدن سیلندر می شود. شاتون زدن می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به موتور، یاتاقان و میل لنگ وارد کند. در نتیجه باید قبل از آنکه این اتفاق ناگوار رخ دهد از آن جلوگیری کرد.