شاتون کامیونت فورس 12 تن

شاتون کامیونت فورس 12 تن

شاتون کامیونت فورس 12 تن

بررسی تخصصی شاتون کامیونت فورس 12 تن

در طراحی و ساخت موتورهای دیزل و مجموعه قطعات موجود در آن ، مهمترین عوامل شامل: کیفیت متریال و مواد به کار رفته در تولید قطعات و رعایت استاندارد و الزامات فنی در ساخت قطعات از عوامل تاثیرگذار در کارکرد و طول عمر موتور نسبت به  هر قطعه در جای خود میباشد.

در دنیای ماشین‌های سنگین، قطعاتی وجود دارند که شاید در ظاهر ساده به نظر برسند، اما نقش حیاتی در عملکرد و دوام موتور ایفا می‌کنند. یکی از این قطعات مهم، شاتون است که وظیفه انتقال نیروی حاصل از احتراق سوخت در سیلندر به میل‌لنگ را بر عهده دارد در این مقاله قصد داریم به بررسی دقیق  کارکرد و نقش شاتون به طورکلی و بصورت اختصاصی شاتون کامیونت فورس ۹ تن بپردازیم؛ قطعه‌ای که اگر به درستی انتخاب و نگهداری نشود، می‌تواند منجر به خسارات جدی در موتور شود.

شاتون چیست؟ اجزاء شاتون کدامند؟ شاتون چگونه تولید و ساخته می شود؟شاتون در کامیونت فورس 12 تن؟

شاتون (CONNECTING ROD) کامیونت فورس 12 تن

 یک قطعه فلزی از آلیاژهای خاص و مقاوم معمولآ از جنس فولاد و چدن میباشد که در تمام موتورهای درون سوز (احتراق داخلی) مورد استفاده قرار می گیرد،و وظیفه آن انتقال نیرو از پیستون به میل لنگ می باشد.این قطعه با تبدیل حرکت خطی پیستون به حرکت دورانی میل لنگ نقش اساسی و مهمی در عملکرد موتور ایفا می کند.

اجزاء شاتون کامیونت فورس 12 تن

• سوراخ روغن کاری: این قسمت در محل بوش شاتون و جهت روغنکاری گژن پین می باشد.
• بوش شاتون: در قسمت بالای تنه شاتون که به پیستون وصل می شود و محل قرارگیری گژن پین می باشد،این قطعه معمولآ از جنس فلز برنج یا مس و یا ترکیبی از این دو با روکشی از آلمینیوم کروم می باشد.
• تنه (ساقه) شاتون: این قسمت یکپارچه از قسمت بالای شاتون(بوش شاتون) شروع می شود و تا کپه ثابت(انتهای بزرگ) تنه شاتون ادامه دارد.تکه اول یاتاقان متحرک بر روی آن نصب می شود.
• کپه پایینی یاتاقان (کپه متحرک): این قسمت در انتهای شاتون می باشد و معمولآ به وسیله دو عدد پیچ که در کناره های چپ،راست این کپه می باشد به تنه شاتون وصل می شود،و محل قرار گیری تکه دوم یاتاقان متحرک می باشد.
• پیچ و مهره: برای اتصال تنه شاتون به کپه پایینی شاتون می باشد.

لازم به توضیح است به خاطر عملکرد و نقش شاتون در موتور از قسمت بالا به پیستون و در قسمت پایین به میل لنگ وصل می شود.لازمه حرکت در شاتون بوسیله فرآیند روغن کاری در هر دو قسمت: بالا(بوش شاتون) و پایین (یاتاقان متحرک) انجام می شود.

نحوه تولید و ساخت شاتون کامیونت فورس 12 تن

شاتون با نام لاتین  (Connecting Rod) قطعه‌ای فلزی است که طی یک فرآیند چند مرحله ای که شامل: فورج-ماشین کاری-عملیات حرارتی و پرداخت نهایی می باشد،تولید می گردد.این مراحل بصورت:

• فورج (FORGING): در این مرحله فولاد با آلیاژ مخصوص و مورد نیاز در دمای بالا 1200-1200 درجه سانتی گراد حرارت می بیند.
• ماشین کاری (MACHINING): بعد از فورج کردن شاتون، نوبت به عملیات ماشین کاری می رسد. این مرحله شامل: تراش کاری،سوراخ کاری وفرزکاری می باشد.
• عملیات حرارتی (HEAT TREATMENT): پس از ماشین کاری نوبت عملیات حرارتی میباشد.تا خواص مکانیکی و سختی آن افزایش یابد.شاتون هنگام کار در موتور حرارت های گوناگونی را تجربه می کند،که عملیات حرارتی باعث افزایش تحمل شاتون در تنش های حرارتی مختلف میباشد.

پرداخت نهایی (FINISHING): این مرحله شامل: سنگ زنی،پولیش و سایر فرآیندهای پرداخت کاری میباشد.در پایان این مرحله سطح شاتون صیقلی شده و شاتون آماده استفاده در موتور می باشد.

ذکر این نکته ضروریست که هر کدام از موارد گفته شده اگر با دقت و کیفیت مناسب انجام شود،به همان میزان شاتون به استاندارد و الزامات فنی تولید کننده نزدیک شده است و از کارکرد و طول عمر بیشتری برخوردار میباشد.

موارد مهم و مشخصات کلی شاتون کامیونت فورس 12 تن

با توجه به کارکرد شاتون در موتور مشخصات مهم شامل: جنس،ابعاد،وزن،رعایت استاندارد و الزام به کارگیری نکات فنی تولید و ساخت، مطابق با دستورالعمل سازنده موتور در کیفیت کارکرد موتور و افزایش طول عمر مفید شاتون و سایر قطعات وابسته نقش بسزایی ایفا می کند.

دلایل و نشانه های خرابی شاتون کامیونت فورس 12 تن

دلایل خرابی شاتون در کامیونت ها معمولا ترکیبی از عوامل مختلف می باشد که این موارد گاهی با سایر عیوب احتمالی مشترک می باشد.نشانه ها و مشخصه های خرابی شاتون بطور کلی شامل:

• فرسودگی و سایش: به مرور زمان و پس از مدتی تحت تاثیر عواملی مانند: حرارت،تنش های حرکتی،تغیر در کیفیت و عملکرد روغن کاری شاتون دچار فرسودگی و سایش می شود.
• کییفیت نامناسب روغن موتور و سرویس های دوره ای نامنظم: استفاده از روغن موتور بی کیفیت و فاقد استاندارد و نیز زمانبندی نامناسب جهت انجام سرویس های دوره ای موجب عدم روانکاری و خنک شدن شاتون و مابقی اجزاء درگیر موتور میشود،این عامل موجب اصطحکاک بیش از حد قطعات و ایجاد حرارت مضاعف شده و باعث فرسودگی و خرابی شاتون و مابقی اجزاء موتور می باشد.
• احتراق: احتراق نامناسب سوخت و مواردی مانند: پیش اشتعالی و یا ناک زدن و تک کار کردن موتور باعث ایجاد ضربه های سخت و آسیب به شاتون می شود.
• خرابی یاتاقان متحرک: یاتاقان های متحرک قطعاتی هستند که در محل اتصال شاتون به میل لنگ قرار دارند.عدم روغن کاری و حرارت بالا موتور باعث لقی،پلیسه شدن یاتاقان و تغیر شکل آن بر طول عمر شاتون تاثیر مستقیم دارد.
• خرابی گژن پین و بوش شاتون: گژن پین باعث اتصال پیستون به شاتون است و در میان بوش شاتون قرار می گیرد..عدم رسیدن روغن و افزایش حرارت باعث تغیر شکل و در نهایت خرابی گژن پین می شود.
• فشار به موتور: بر اثر عدم رعایت صحیح نحوه رانندگی مانند: دنده مرده حرکت کردن،فشار مضاعف به موتور در شتاب گیری،رانندگی با دور موتور بالا،استفاده از دنده سنگین در مسیرهای طولانی همگی این موارد باعث افزایش حرارت موتور و در نتیجه خرابی شاتون می شود.

نشانه های خرابی شاتون کامیونت فورس 12 تن:

• صدای غیر عادی موتور: صدای تق تق یا صدای ضربه ای
• کاهش ناگهانی قدرت و توان موتور: افت و کاهش قدرت و سرعت موتور
• روشن شدن چراغ هشدارروغن موتور: روشن شدن چراغ بر اثر کاهش فشار روغن موتور
• خروج دود آبی از اگزوز: دود آبی نشان دهنده روغن سوزی

نکات مهم در نگهداری و تعویض شاتون کامیونت فورس 12 تن

برای افزایش طول عمر مفید شاتون در  کامیونت فورس 12 تن رعایت نکات زیر توصیه می‌شود:

– استفاده از روغن موتور مناسب و با کیفیت و تعویض در زمانبندی منظم در سرویس های دوره ای

– عدم فشار بیش از حد به موتور و نیز عدم حرکت با دنده سنگین در طولانی مدت

– بررسی و انجام خدمات تعمیر و نگهداری  دوره‌ای در بازه زمانی مناسب و بازدید قطعات یدکی داخلی موتور

– استفاده از قطعات یدکی اصلی در زمان انجام تعمیرات اساسی

اهمیت انتخاب شاتون مناسب در عملکرد کامیونت فورس 12 تن

معمولا در زمان تعمیرات اساسی موتور که آسیب دیدگی جدی بوده باشد،نیازمند تعویض قطعاتی مانند: شاتون می باشیم.و در سایر موارد در حد تعویض بوش شاتون و گژن پین می باشد. پس نتیجه می گیریم که این قطعه یکی از قطعات مهم و اصلی موتور می باشد.در تعمیرات اساسی باید در نظر داشته باشیم که هر چقدر کیفیت قطعات تعویض شده بهتر باشد به همان میزان کارکرد و طول عمر مفید موتور افزایش می یابد.

استفاده از قطعات یدکی اصلی نیاز مبرم و حیاتی موتور است،چرا که هزینه های مرتبط به استفاده از قطعات نامرغوب و بئ کیفیت باعث افزایش هزینه نگهداری و ایجاد خسارات متعدد و جبران ناپذیر می گردد. در آخر پیشنهاد می گردد که در صورت لزوم به تعویض شاتون حتمآ از قطعه اصلی استفاده گردد.

نتیجه‌گیری

شاتون کامیونت فورس 12 تن یکی از قطعات کلیدی در عملکرد صحیح موتور این کامیونت است. شناخت دقیق این قطعه،علائم خرابی آن و رعایت اصول نگهداری، می‌تواند نقش مهمی در افزایش طول عمر مفید موتور و کاهش هزینه‌های جانبی داشته باشد.

اگر به دنبال خرید یا تعویض شاتون کامیونت فورس 12 تن هستید، حتماً از فروشگاه‌های معتبر و قطعات استاندارد استفاده کنید تا از عملکرد مناسب کامیونت خود مطمئن باشید.